Jak prawidłowo dokręcić koła w samochodzie?

Ekspert

EKSPERT TEAM TOTAL

Zdawałoby się, że dokręcenie koła to czynność najprostsza z możliwych.  Zanim jednak weźmiesz klucz do ręki, powinieneś pamiętać o kilku ważnych kwestiach. Nieprawidłowo dokręcone koła mogą być powodem wielu kłopotów, w tym, znacząco mogą wpłynąć na obniżenie bezpieczeństwa w czasie jazdy.

Dokręcanie kół? Nic prostszego!

Samochód jest pojazdem o bardzo złożonej i skomplikowanej budowie, dlatego też zdecydowaną większość napraw wykonują wyspecjalizowani fachowcy – mechanicy, elektrycy czy wulkanizatorzy. Są oni odpowiednio przeszkoleni do swojej pracy, co gwarantuje sprawne usunięcie każdej usterki oraz możliwie największe zabezpieczenie przed wystąpieniem kolejnych.

Dokręcanie kół uchodzi za czynność tak łatwą i elementarną, iż niemal zawsze w warsztacie wykonuje ją najmłodszy i najmniej doświadczony pracownik lub nawet praktykant. Pozornie wydaje się, iż przekręcania śruby w jedną stronę nie można zepsuć. W rzeczywistości jednak, nawet dokręcenie koła wymaga pewnej wiedzy i wprawy. Błędy na tym etapie mogą prowadzić do różnego rodzaju konsekwencji.

Jak nie dokręcać kół?

W dzisiejszych czasach w cenie jest szybkość i sprawność działania, co można bez wątpienia odczuć w każdej dziedzinie życia i gospodarki. Nie inaczej jest w przypadku motoryzacji. Idąc zatem tym tropem, bardzo często zdarza się, że do dokręcania używane są klucze pneumatyczne. W czasie pracy wydają charakterystyczny odgłos przypominający nieco wyciszony huk wystrzału z karabinu maszynowego.

Zalety takiego urządzenia są oczywiste; przede wszystkim znacząco przyspiesza ono pracę, nie wymaga również od operatora użycia żadnej siły. Posiada ono jednak zasadniczą wadę – nie można kontrolować siły dokręcenia śrub, a jak się wkrótce okaże, jest to kluczowy i najważniejszy parametr przy tej czynności!

Klucze pneumatyczne często prowadzą do bardzo mocnego dokręcenia koła, co wbrew pozorom jest niekorzystne. Dawniej przeważał pogląd, że im mocniej dociśnie się śrubę, tym koło będzie lepiej pracowało. Z czasem uznano ten tok myślenia za błędny (bardzo słusznie). Zbyt mocno dokręcone koło może okazać się naprawdę poważnym problemem np. podczas przypadkowego „złapania gumy” w podróży.

Wtedy to najczęściej jesteś skazany na prosty lewarek oraz manualny klucz do kół, który nie dość że posiada własną wytrzymałość materiału, to wymaga od Ciebie przyłożenia dużej siły. Przy śrubach zapieczonych i dokręconych kluczem pneumatycznym niejednemu osiłkowi może zabraknąć krzepy (w ten sposób można też popsuć gwint!). Może się okazać, że jedynym rozwiązaniem będzie telefon do pomocy drogowej. To z kolei spory wydatek.

Przy dokręcaniu kół trzeba zwrócić uwagę także na względy „higieniczne”. Po zdjęciu nakrętek należy zarówno je, jak i śruby, dokładnie oczyścić drucianą szczotką (lub inną posiadającą twarde włosie) ze wszelkich zanieczyszczeń. Warto pokryć je cienką warstwą odpowiedniego smaru w formie płynnej lub stałej, który zabezpiecza przed korozją oraz działaniem wysokich temperatur.

Jeżeli posiadasz felgi aluminiowe, śruby mocujące warto zanurzyć przed dokręceniem w specjalnym preparacie do tego przeznaczonym, z reguły można go dostać jednak jedynie w wyspecjalizowanych warsztatach.

W takim razie, jak dokręcić koła prawidłowo?

Odpowiedź jest bardzo prosta. Po pierwsze, należy unikać wszystkiego, co zostało wymienione powyżej. Wobec tego, najważniejsze jest wyczyszczenie odpowiednich elementów oraz skontrolowanie optymalnej siły dokręcenia śruby. Nie powinno się robić tego „na oko”, a najlepszym sposobem na dokładny pomiar jest wykorzystanie klucza dynamometrycznego. Posiada on specjalny mechanizm (zwykle opiera się na odpowiednio wyważonej sprężynie), który podczas pracy pokazuje tzw. moment dokręcania kół wyrażony w niutonometrach. Upraszczając nieco sprawę, na specjalnym wskaźniku widoczny jest ustawiony moment siły, z jakimi powinny być dokręcone elementy.

Dlatego też szczególnego znaczenia nabiera prawidłowe oczyszczenie nakrętki i śruby, a także piasty oraz felgi. Zabrudzenia, zapieczenia czy rdza mogą fałszować pomiar, choć zwykle dochodzi do tego w bardzo małym stopniu. Moment dokręcenia śruby w większości samochodów osobowych wynosi około 110 Nm, warto jednak sprawdzić dokładne dane np. na stronie producenta, gdyż podana wartość może się różnić w przypadku niektórych modeli. Nowsze klucze dynamometryczne są bardzo proste w obsłudze, wystarczy ustawić oczekiwany moment dokręcenia śruby i kręcić tak długo, aż usłyszysz charakterystyczne pyknięcie.

Klucz dynamometryczny posiadają zwykle profesjonalne warsztaty i bardzo rzadko znajduje się on w domowej skrzynce z narzędziami. W takich warunkach wystarczające powinno okazać się wykorzystanie klucza fabrycznego. Wykonano go w taki sposób, iż do dokręcenia nie trzeba używać już żadnych dodatkowych rur czy przedłużek celem zwiększenia dźwigni – a więc tym samym zwiększenia momentu dokręcenia.

Pamiętaj o tym, aby wszystkie śruby dokręcać pod każdym względem równomiernie. Zarówno szczytowy moment dokręcenia powinien wszędzie osiągać taką samą wartość, jak i każda ze śrub powinna być wkręcana poniekąd równolegle. Znaczy to, iż najkorzystniej jest najpierw dokręcić wszystkie z nich do oporu ręką, a dopiero później skorzystać z odpowiedniego narzędzia i zakończyć czynność. Ponadto śruby lub nakrętki zawsze powinny być wkręcane i dokręcane „na krzyż” (nie po obwodzie kolejne śruby, tylko po przekątnej).