Artykuły
Rosnąca liczba norm, homologacji i rodzajów napędów sprawia, że wybór oleju silnikowego staje się coraz bardziej złożony. Sama klasa lepkości od dawna nie wystarcza już do określenia, czy dany olej jest odpowiedni do konkretnego silnika. Rośnie znaczenie przejrzystej komunikacji oraz edukacji - zarówno kierowców, jak i warsztatów, sprzedawców czy dystrybutorów. Eksperci TotalEnergies wskazują, że dla producentów środków smarnych oznacza to nie tylko konieczność rozwijania formulacji odpowiadających zmieniającym się wymaganiom, lecz także potrzebę jasnego wyjaśniania zasad ich właściwego stosowania.
Współczesny olej jest częścią konstrukcji silnika
Rozwój technologii motoryzacyjnych zmienił wymagania stawiane środkom smarnym. Downsizing, turbodoładowanie, bezpośredni wtrysk paliwa, układy hybrydowe, filtry cząstek stałych czy rozbudowane systemy oczyszczania spalin sprawiają, że olej musi odpowiadać na dodatkowe wyzwania konkretnych jednostek napędowych.
W efekcie obok ogólnych klas jakościowych, takich jak ACEA czy API, coraz większe znaczenie mają wymagania poszczególnych producentów samochodów. To właśnie homologacja lub specyfikacja OEM pozwala określić, czy dany produkt odpowiada wymaganiom konkretnego silnika.
Dobrym przykładem są oleje o tej samej klasie lepkości. Dwa produkty 0W-20 mogą mieć różne klasyfikacje jakościowe czy homologacje producentów samochodów, a co za tym idzie - różne pakiety dodatków oraz przeznaczenie do innych zastosowań. Dlatego oznaczenie 0W-20 czy 5W-30 nie powinno być traktowane jako wystarczająca informacja przy wyborze oleju.
Klasa lepkości to nie wszystko
Klasa lepkości nadal pozostaje jednym z podstawowych parametrów oleju i określa jego właściwości płynięcia w określonych warunkach temperaturowych. Nie mówi jednak o wszystkich wymaganiach, jakie musi spełniać współczesny środek smarny.
Oleje silnikowe mogą posiadać jednocześnie klasyfikacje ACEA i API oraz szereg homologacji producentów samochodów. Konstruktorzy rozszerzają wymagania względem oleju o dodatkowe parametry oraz testy laboratoryjne z uwagi na specyfikę konstrukcyjną swojego silnika. Dotyczyć to może m.in. zastosowanych materiałów do budowy jednostki napędowej, systemu oczyszczania spalin czy sposobu tworzenia mieszanki paliwowo-powietrznej.
Rozwój standardów pokazuje, jak szybko zmienia się rynek. Nowe wymagania ACEA, API i ILSAC uwzględniają kolejne wyzwania technologiczne, takie jak ograniczanie tarcia czy ochrona nowoczesnych jednostek o wysokiej sprawności. Nie oznacza to jednak, że najnowsza norma automatycznie będzie odpowiednia dla każdego samochodu. Punktem wyjścia przy wyborze oleju powinny być wymagania producenta konkretnego pojazdu.
Edukacja jako część odpowiedzialności branży
Rosnąca złożoność produktów stawia nowe zadania przed całą branżą. Kierowca nie musi znać szczegółów dotyczących chemii olejowej, ale powinien otrzymać jasną informację, jak wybrać produkt właściwy dla swojego samochodu. Odpowiedzialność za przekazanie tej wiedzy spoczywa m.in. na producentach środków smarnych, mechanikach, sprzedawcach i dystrybutorach.
pkości. Takiego rozwiązania nie należy przyjmować jako uniwersalnej zasady - zmiana klasy lepkości powinna być uzasadniona wymaganiami producenta pojazdu i specyfiką konkretnej jednostki napędowej.
Osobnej uwagi wymagają również napędy hybrydowe. W ich przypadku charakterystyka pracy silnika spalinowego różni się od tej znanej z klasycznych układów napędowych. Częste uruchamianie i wyłączanie jednostki oraz zmienne warunki jej pracy sprawiają, że również dobór środka smarnego wymaga uwzględnienia specyfiki konkretnego rozwiązania.
Jasna informacja zamiast nadmiaru oznaczeń
Wraz ze wzrostem liczby produktów szczególnego znaczenia nabiera sposób ich prezentowania. Oznaczenia znajdujące się na opakowaniu mają pomagać w podjęciu właściwej decyzji, a nie utrudniać ją kolejnymi, niezrozumiałymi dla użytkownika symbolami.
Dlatego podstawą komunikacji są informacje dotyczące zastosowania produktu, klasy lepkości, odpowiednich norm oraz homologacji producentów samochodów. Dodatkowe oznaczenia i nazwy technologii mogą uzupełniać ten przekaz, ale nie powinny zastępować informacji pozwalających prawidłowo dobrać olej.
Przykładowo dostępna w ofercie TotalEnergies gama olejów silnikowych Quartz zawiera produkty dedykowane do różnych zastosowań, spełniające różne wymagania lub homologacje producentów samochodów, a jednocześnie występują one w podobnych klasach lepkości. Informacje o normach i homologacjach znajdują się na etykietach produktów. Taka różnorodność pokazuje, dlaczego wybór oleju nie powinien opierać się wyłącznie na porównaniu oznaczeń 0W-20, 5W-30 czy 5W-40.
Działania edukacyjne prowadzone przez TotalEnergies
Współczesny rynek środków smarnych wymaga więc od producentów nie tylko rozwijania nowych formulacji, ale również wyjaśniania zasad ich prawidłowego stosowania. TotalEnergies stale rozwija działania edukacyjne skierowane do osób związanych z branżą motoryzacyjną, w tym szkolenia w ramach Akademii Quartz. Program obejmuje m.in. tematykę smarowania silników i współczesnych technologii olejowych, a jego odbiorcami są m.in. uczniowie szkół samochodowych czy studenci kierunków technicznych.
Ważnym kanałem edukacji pozostają także materiały branżowe i komunikacja produktowa. Ich zadaniem nie jest zastępowanie wiedzy technicznej, lecz przełożenie jej na informacje, które pozwalają prawidłowo zidentyfikować wymagania samochodu, a następnie dobrać odpowiedni produkt. W ten sposób TotalEnergies wspiera nie tylko rozwój technologii środków smarnych, lecz także budowanie wiedzy potrzebnej do ich właściwego stosowania.
Podsumowanie
W warunkach szybko zmieniającej się motoryzacji sama dostępność zaawansowanych środków smarnych nie wystarcza. Równie ważne jest zrozumiałe wyjaśnienie, czym różnią się poszczególne produkty i dlaczego konkretny silnik wymaga określonej normy lub homologacji. Edukacja staje się tym samym jednym z istotnych elementów odpowiedzialnego rozwoju rynku środków smarnych.